ایمنی و مراقبت در برابر برق گرفتگی - سایت تفریحی بیا تو تفریح

ایمنی و مراقبت در برابر برق گرفتگی

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

ایمنی و مراقبت در برابر برق گرفتگی

ایمنی برق و حفاظت در برابر برق گرفتگی


تقریباً هر ساله در ایران بطور متوسط ۵۰ کارگر برقکار توسط جریان برق کشته می شوند که تقریباً کمتر از ۳/۱ مرگ، در اثر برق گرفتگی در ولتاژ پایین ( زیر ۶۰۰ ولت) بوده است و نصف بیشتر این مرگ ها از کار کردن در حوزه ها یا مدارهای الکتریکی برق دار بدون حفاظ مناسب روی می دهد در حالیکه اغلب نیاز به کارکردن در حالت برقدار نبوده است . این تحقیق احتیاطات لازم برای برقکاران را مورد بحث قرار می دهد.با دلگرم همراه باشید.

همچنین بخوانید در مورد :نکات مهم در مورد نصب بخاری گازی

ایمنی برق و حفاظت در برابر برق گرفتگی

موارد برق گرفتگی نسبت به حوادث ناشی از کار زیاد نبوده و کمتر باعث آسیب مصدومین می‌گردد. اما با وجود این مطلب، برق منبع خطرناکی برای بروز حوادث به شمار می‌ورد.خطرات ناشی از برق برخلاف اغلب خطرات مکانیکی معمولاً واضح و آشکار نیستند. یک هادی جریان‌دار از نظر ظاهر با یک هادی بدون جریان معمولاً تفاوتی ندارند. همچنین قطع اتصال زمین یک دستگاه برقی ممکن است از نظر دور بماند تا اینکه پس از تماس کارگر با قسمت‌های فلزی دستگاه و برق گرفتگی و متوجه شدن دیر شده باشد.

برق گرفتگی می‌تواند در عرض چند دقیقه منجر به مرگ گردد. طبق تحقیقاتی که در کشور فرانسه انجام گرفته است، سالانه متجاوز از ۱۵۰ نفر در اثر برق گرفتگی جان خود را از دست می‌دهند که حدود ۵۵ درصد آن را کارگران صنایع تشکیل می‌دهند.طبق تحقیقات انجام شده در کشور انگلستان طی سال ۱۹۷۵ میلادی از ۴۲۷ حادثه منجر به فوت، ۲۰ مورد ناشی از برق بوده و در طی سال ۱۹۷۶ میلادی از ۳۸۲ حادثه منجر به فوت، ۲۵ مورد مربوط به برق بوده و طی سال ۱۹۷۷ میلادی از ۳۵۷ حادثه منجر به فوت ۱۴ مورد مربوط به نیروی برق و برق گرفتگی بوده است.

بررسی عواملی که در ساختمان‌های مسکونی در انگلستان در سال ۱۹۷۶ میلادی سبب بروز آتش سوزی شده‌اند. نشان می‌دهد که از ۹۵۷۹۵ مورد آتش‌سوزی، ۲۸۳۵۵ مورد ناشی از سیستم برق بوده است که این مسئله از نظر ایمنی برق در برابر ایجاد حریق بسیار حائز اهمیت می‌باشد.

در فصل ششم آیین نامه حفاظت و بهداشت کار در چند ماده به صورت مستقیم به لزوم رعایت موازین و دستورالعمل‌های ایمنی در برابر برق اشاره شده است.در بحث استقرار سیستم مدیریت بهداشت حرفه‌ای و ایمنی (OHSAS 18001) نیز به امر ایمنی در برابر برق به عنوان یک موضوع مهم و اساسی توجه شده است.

همچنین بخوانید در مورد :توصیه های ایمنی در هنگام سقوط آسانسور

اصول ایمنی برق

برنامه هر شغل

برای روش کاری خود تصمیم گیری نموده و سپس گام به گام عمل نمایید. اصول مهم روش کار ثبت گردد . خطرات و روش ها در یک شغل، در یک جلسه توجیهی با سرپرست و دیگر کارگران قبل از شروع بکار کردن، مطرح گردد. کارفرما باید قبلاً یک جواز کار برای کسانی که در مدارات برق دار کار می کنند (اگر یک مدار باید برق دار کار کند) تدارک دیده باشد.

ایمنی برق و حفاظت در برابر برق گرفتگی

همچنین بخوانید در مورد:برق – از روشنایی تا خطر…

شناسایی خطرات

خطرات یک شغل را تجزیه و تحلیل کنید . گام هایی که می تواند خطرات برق گرفتگی یا برق زدن قوسی را ایجاد کند، شناسایی نمایید.

حداقل ساختن خطرات

بی برق سازی تجهیزات یا عایق سازی یا ایزوله کردن قسمتهای برق دار بدون پوشش بقدری که فرد نتواند با آنها تماس بگیرید. در غیر این صورت می بایست تجهیزات حفاظت شخصی۱ و ابزار مناسب تهیه کنید.

پیش بینی مشکلات

اگر هر وسیله ای امکان بد کار کردن را داشته باشد کند، در نتیجه می تواند سبب بروز مشکل شود. همیشه باید مطمئن بود که وسایل حفاظت شخصی مناسب و ابزارهای درست برای بدترین حالت استفاده می شود.

آموزش دادن

باید مطمئن بود که هر فرد یا همکاران وی که با او کار می کنند، اشخاص ماهر و صلاحیت داری با آموزشهای اختصاصی در زمینه شغلی می باشند.

برق دار بودن یا بی برقی

یکی از مهمترین تصمیم ها در برنامه ریزی یک کاربرقی این است که آیا بی برق سازی میسر است؟ در صورت وجود این حالت قسمت های برق داری که ممکن است بدون پوشش باشد و فرد با آن در تماس باشد، باید داخل یک وضعیت کاری ایمن برقی قرار گیرد، مگر این که کارفرمای شما بتواند نشان بدهد به دلیل طراحی تجهیزات یا محدودیت های عملیاتی بی برق کردن ایجاد خطرات بدتر و بیشتری را می‌کند و یا عملی نمی باشد. فرد ممکن است احتیاج به کار کردن برق دار جهت جلوگیری کردن از توقف سیستمهای پشتیبانی زندگی، غیر فعال کردن سیستمهای اضطراری هشدار، یا بسته شدن تجهیزات تهویه برای مکانهای خطرناک، داشته باشد. و در مدت آزمایش مدارهای برقی برق دار یا کار در مدارهایی که قسمتی از یک فرآیند پیوسته که نمی تواند بطور کامل بسته باشد، بی برق سازی عملی نباشد.

وضعیت کاری ایمنی برقی

مهمترین اصول ایمنی برق، آن است که فرض کنیم تمام مدارهای برقی دارای برق می باشند مگر اینکه فرد مطمئن شود، این طور نیست . آزمایش هر مدار و رسانا هر بار که فرد با آن کار می کند لازم می‌باشد .

انجمن بین المللی حفاظت در مقابل آتش ، شش گام تا حصول اطمینان کامل برای شرایط کار ایمن برقی را بصورت زیر بیان می کند:

۱- شناختن همه منابع قدرت (برق ) برای تجهیزات.
۲- جدا کردن بار جریان، سپس باز کردن وسایل جدا کردنی برای هر منبع قدرت.
۳- نظارت بر تیغه های وسایل قطع کننده الکتریکی که کاملاً باز باشند و قطع کننده های مدار از نوع بیرون کشیدنی کاملاً عقب کشیده شده باشند.

ایمنی برق و حفاظت در برابر برق گرفتگی

  • اعمال کردن شیوه های lockout/tag outدر مطابقت با یک خط مشی کتبی رسمی.
  • برای معلوم کردن صحت اینکه وسیله برق دار شده است یا نه انجام آزمایش هر فاز رسانا یا قسمت مدار با یک آشکار ساز ولتاژ قرار داده بطور مناسب ضروری می باشد در ضمن بررسی کردن آشکار ساز ولتاژ قبل و بعد هر آزمایش الزامیست تا از کار کردن آن مطمئن گردیم.
  • قبل از تماس با همه منابع ممکن از ولتاژ ایجاد شده و انرژی الکتریکی ذخیره شده (مانند خازن ها) باید این منابع به خوبی زمین گردند. اگر هادیها یا قسمتهای مدار که برق دار شده هستند می توانند با دیگر هادیها یا قسمتهای مدار در معرض قرار گرفته ،تماس برقرار کنند، می بایست وسایل متصل کننده زمین برای جریان جابجا شونده موجود قرار داده شود.

فرآیند بی برق سازی

این فرآیند یک کار برق دار بوده و می تواند منجر به یک برق زدن قوسی گردد. بواسطه نقص وسایل هنگام بی برق سازی، روشهای توضیح داده شده در زیر را در کار کردن در مدارات برق دار یا نزدیک به آن دنبال می کنیم.

برنامه های lockout/tag out

کارفرما باید یک برنامه lockout/tag outنوشته و به مستخدمین تعلیم دهد. این برناه باید طراحی برای تعیین کردن و برچسب زدن منابع انرژی، شناسایی کردن کارگران در معرض خطر، بی برق سازی تجهیزات با چه کسی و چگونه، رها کردن انرژی ذخیره شده ، بازبینی کردن مدار بی برق شده و عدم شروع دوباره، تست کردن ولتاژ، شرایط لازم زمین کردن، تغییرات نوبت کار، هماهنگی با شغل‌های دیگر در فرآیند کار، یک روش برای موافقت مسیر طی شده توسط تمامی پرسنل درگیر، بکاربردن و برداشتن lockout/tag out، بازگشت به کار، و بی برق سازی موقت برای آزمایش و تثبیت موقعیت را زیر پوشش قرار دهد.
روشهای lockout/tag outبرای هر ماشین یا قطعه ای از تجهیزات که نیاز به سرویس کردن دارند، باید گسترش یابد.

کاربرد lockout/tag out

هر شخصی که می تواند در معرض انرژی قرار گیرد در فرآیند lockout/tag outدر گیر شده است.

۱- بعد از بی برق سازی ، هر مستخدم در معرض خطر باید یک lockout/tag outانفرادی به هر منبع از انرژی برق بکار ببرد. کلید ها یا سوئیچ های انتخابگر نمی توانند بصورت تنها راهی برای بی برق سازی کردن بکار برده شوند.

۲- یک وسیله قفل دستگاه، یک کلید یا قفل حروفی با یک برچسب که می توانند به یک وسیله قطع کننده اتصال ضمیمه باشند تا از برق دار شدن دوباره تجهیزات موجود کار کرده بدون برداشت قفل جلوگیری کنند. شیوه قفل دستگاه باید یک راهی از شناسایی کردن اینکه قفل مال چه کسی است داشته باشد. شیوه های قفل دستگاه ابتدایی با نام و تصویر فرد بودند. فرد مورد نظر باید تنها شخصی باشد که دارای کلید یا حروفی برای قفل دستگاه نصب کردن یا از کار انداختن است و نیز وی باید تنها فردی باشد تا قفل را بعد از اتمام همه کارها بر دارد.

همچنین بخوانید در مورد:خطرات مسمومیت با گاز منوکسید کربن (CO)( علائم، عوارض ، پیشگیری ، درمان و…)

۳- یک وسیله هشدار دهنده، یک برچسب و راهی برای چسباندن است که حداقل ۶۸/۲۲ پوند نیرو را تحمل کند وسایل هشدار دهنده باید تنها هنگامیکه ممکن نیست تا یک وسیله قفل دستگاه نصب گردد بکار برده شود.

۴- برچسب استفاده شده در اتصال با یک lockout/tag outباید یک اتیکت منع کننده عملیات بدون اجازه از وسایل قطع کننده اتصال یا برداشت غیر مجاز از وسایل را داشته باشد.

۵- قبل از شروع کردن کار شما باید از طریق تست کردن، همه منابع انرژی بدون برق شده را بازبینی کنید.

۶- روشهای lockout/tag outباید برای کنترل کردن در معرض انرژی برق یا انواع دیگری از منابع انرژی بودن با همه روشهای دیگر هماهنگ شده باشند.


روش کنترل صلاحیت انفرادی مستخدمین

اگر کلید اتصال نزدیک به جایی که شما در حال کار کردن هستید می باشد و از نظر دید در دسترس است ، کار کردن می تواند بدون بکار بردن lockout/tag out، برای سرویس کردن جزئی، نگهداری و مانند اینها در تجهیزات کلید اتصال انجام شود و هر گز نباید وسایل به تنهایی رها شود.

مجموعه روشهای lockout/tag out

روشهای مخصوصی هستند که هنگامیکه بیشتر از یک منبع انرژی ، پیشه، موقعیت ، کارفرما، روش قطع کردن اتصال، یا روشهای lockout/tag out، یا کاری که به شیفت بعدی ادامه دارد وجود داشته باشد، بکار برده می شوند. در هر کدام از این موارد، یک شخص ماهر باید عهده دار روش lockout/tag outبوده و مسئولیت اینکه همه منابع انرژی تحت lockout/tag outهستند را دارا می باشد.

ایمنی برق و حفاظت در برابر برق گرفتگی


برداشتن وسایل lockout/tag out

وسایل lockout/tag outباید فقط توسط شخصی که آنها را نصب کرده است برداشته شود. اگر کار کامل نشده باشد هنگامیکه شیفت تغییر می کند، کارگرانی که در شیفت می آیند باید قبل از اینکه کارگران در حال رفتن قفل هایشان را بردارند آنها قفل های خود را بکارببرند.

بازگشت به سرویس

یک مرتبه کار کامل شده و وسایل lockout/tag outبرداشته می شوند، آزمایش و بازدیدهای دیداری باید تائید کنند که همه ابزار ، محدودیتهای مکانیکی، اتصالات موقت برقی، اتصال کوتاه کردن ها، و زمین کردن ها باید برداشته شوند . فقط در آنوقت می توان مطمئن شد تا دوباره می توان سیستم را برق دار کرده و به سرویس کردن بازگشت.

رها کردن موقت

اگر شغل نیاز به lockout/tag outدارد و برای تست کردن یا تثبیت موقعیت تجهیزات احتیاج به lockout/tag outمتناوب است، می بایست مراحل یکسانی بطوریکه در بازگشت به سرویس (مورد قبل ) می باشد متابعت کنیم.

کار کردن در مدارهای برق دار و یا مجاورت آن

کارکردن در مدارهای برق دار به معنی تماس داشتن با قسمتهای برقدار شده می باشد. کارکردن در نزدیک مدارهای برق دار یعنی کار کردن بقدر کافی نزدیک به قسمتهای برق دار شده تا یک خطر احتمالی و لو اینکه فرد در حال کار کردن در قسمتهای بدون برق باشد مطرح می کند. وظیفه های مشترک که افراد نیاز دارند تا در مدارهای برق دار یا نزدیک به آن کار کنند شامل موارد زیر می شود.

۱- انجام دادن اندازه گیری های ولتاژ
۲- باز کردن و بستن قطع کننده های اتصال
۳- تمیز کردن مسیر روشن و خاموش قطع کننده ها
۴- باز کردن درهای تجهیزات برقی برای بازرسی
در این جا باید شیوه های نوشته شده استاندارد وجود داشته باشد و برای این وظایف مشترک (مثلاً هنگام باز کردن و بستن قطع کننده های اتصال ، قانون دست چپ هنگامیکه ممکن است بکارببریم . یعنی به سمت راست تجهیزات ایستاده و با دست چپ با قطع کننده کار کنید) آموزش داده شود. برای حالت های دیگر که افراد ممکن است نیاز داشته باشند تا در مدارهای برق دار یا نزدیک به آن کار کنند، کارفرما باید یک مجوز کار برق دار کتبی که باید در اختیار یک ناظر ماهر قرار داده شود، تهیه نماید.

سیستم مجوز کار برق دار

یک مجوز کار برق دار در یک حالت می نیمم ، شامل اطلاعات زیر می باشد.

۱- توضیح مدار و تجهیزاتی که در آن موقعیت بکار برده شده است.
۲- تاریخ و زمان اجازه انجام کار.
۳- چرا کار برق دار انجام می شود.
۴- نتایج تجزیه و تحلیل خطر تماس و تعیین مرز حفاظت در مقابل تماس.
۵- نتایج تجزیه و تحلیل خطر برق زدن و تعیین مرز حفاظت در مقابل برق زدن.
۶- تجهیزات حفاظت شخصی پوشیده شده باشند و شیوه های کار ایمن تشریح شده باشند.
۷- چه کسی کار خواهد کرد و چگونه افراد فاقد صلاحیت رد خواهند شد.
۸- گواهی اتمام توجیه شغلی، شامل توضیح در مورد خطرات ویژه شغلی.
۲-۵- فواصل نزدیک شدن به قسمتهای برق دار بدون پوشش
سازمان بین المللی محافظت در مقابل آتس سه فاصله نزدیکی برای خطرات تماس و عین آن برای قوس الکتریکی را بیان می کند.
۱-۲-۵- مرز نزدیکی محدوده
نزدیکترین فاصله ای که یک شخص غیر ماهر می تواند نزدیک شود، مگر همراه یک فرد ماهر باشد.
۲-۲-۵- مرز نزدیکی ممنوعه
نزدیکترین فاصله به قسمتهای برقدار بدون پوشش که یک شخص ماهر می تواند بدون تجهیزات حفاظت شخصی و ابزار الات مناسب نزدیک شود. داخل این محدوده ، حرکت تصادفی می تواند یک قسمتی از بدن شما یا وسایل رسانا در تماس با قسمتهای برق دار یا داخل محدوده نزدیکی ممنوع شده قرار دهد.

با عبور کردن از مرز نزدیکی ممنوعه، شخص ماهر باید:

۱- یک برنامه مستند که تائید شده بوسیله مدیر مسئول برای برنامه ایمنی است داشته باشد.
۲- بکار بردن تجهیزات حفاظت شخصی مناسب برای کار کردن نزدیک قسمتهای برق دار بدون پوشش و مناسب برای سطح ولتاژ و انرژی مورد بحث.
۳- مشخص باشد که هیچ قسمتی از بدن داخل فضای ممنوعه نشده است.
۴- با نگهداری مقدار زیادی از بدن بیرون از فضای محدوده شده می توان خطرات ناشی از حرکات پیش بینی نشده را به حداقل رساند، قسمتهای بدن در فضای محدود شده باید حفاظت شده باشند.
مرز نزدیک شدن ممنوعه، مینیمم فاصله دسترسی به قسمتهای برق دار بدون پوشش است تا از تخلیه الکتریکی یا جرقه زدن جلوگیری گردد. نزدیک شدن هر چه بیشتر ، قابل مقایسه با نحوه مستقیم تماس با یک قسمت برق دار است .

برای عبور کردن از مرز نزدیکی ممنوعه، شخص ماهر باید:

۱- آموزش معین برای کار در قسمتهای برق دار بدون پوشش.
۲- یک برنامه مستند شده با شیوه های کار نوشته شده مناسب.
۳- انجام یک تجزیه و تحلیل نوشتاری احتمال خطر.
۴- داشتن بندهای ۲ و ۳ تائید شده توسط مدیر مسئول برای برنامه ایمنی.
۵- بکار بردن تجهیزات حفاظت شخصی مناسب برای کار کردن نزدیک قسمتهای برق دار بدون پوشش و متناسب برای ولتاژ و سطح انرژی مورد بحث.

برق زدن قوسی

مرز محافظت در مقابل برق زدن فاصله ای است که در ان تجهیزات حفاظت شخصی مورد نیاز می باشد تا اگر برق زدن قوسی اتفاق بیفتد از سوختگیهای درمان ناپذیر (دومین درجه یا وخیم تر) جلوگیری کند . برای سیستمهای برق ۶۰۰ ولت و کمتر، مبنی بر یک جریان خطای رها کرده ۵۰ کیلو آمپری و یک زمان بازدارنده ۶ سیکل (۱/۰ ثانیه) مرز حفاظت برق زدن ۲۲/۱ متر می باشد. برای جریانهای خطا و زمانهای بازدارنده دیگر باید استاندارد NEPA70 Eرا ملاحظه کرد.

تجهیزات حفاظت شخصی مناسب

هنگام کار کردن در مدارات زنده یا نزدیک ان می بایست مطمئن بود که تجهیزات حفاظت شخصی مناسب است تا در مقابل برق گرفتگی و برق زدن قوسی از فرد محافظت کند. هرگز لباسهای ساخته شده از مواد مصنوعی استفاده نگردد.

اثر جریان برق بر روی انسان

بدن انسان نسبت به عبور جریان برق یک هادی محسوب می شود ، در نتیجه جریان برق بر روی نسوج بدن خطراتی به شرح زیر ایجاد می کند :

۱ـ سوختگی : جریان برق در نقاط ورود و خروج از بدن ایجاد سوختگی در نسوج بدن کرده و میزان سوختگی به مقدار جریان برق عبور کرده و ولتاژ برق بستگی دارد که در برق ولتاژ قوی سوختگی بدن بیشتر از برق فشار ضعیف می باشد .

۲ـ اختلال سیستم عصبی : جریان برق بر روی سیستم اعصاب شخص برق گرفته تاثیر گذاشته و حرکات غیر عادی بدن شخص برق گرفته مثل لرزش را موجب می شود . که معمولاً چنانچه برق گرفتگی در ارتفاعات به وجود آید ، مثلاً روی تیر برق یا پشت بام ، باعث سقوط برق گرفته و ضربه مغزی او و یا شکستگی اعضاء بدن می شود .

۳ـ انقباض عضلانی : عبور جریان برق از بدن باعث انقباض عضلات مختلف بدن از جمله ماهیچه های دست یا پا ، ریه و قلب می شود ، بعضی از تعمیرکاران برق ناآگاهانه از این خاصیت استفاده کرده و با پشت دست وجود برق در یک سیستم را آزمایش می کنند که انجام این کار خطرناک بوده و در صورت مناسب بودن شرایط محیط مثل مرطوب بودن زیر پای کارگر و … باعث ایجاد حوادث جبران ناپذیری می گردد .

ایمنی برق و حفاظت در برابر برق گرفتگی

۴ـ تجزیه خون : با توجه به این که اکثر حجم بدن را خون تشکیل می دهد که عبارتست از گلبول های سفید ، قرمز و پلاسما ، موقع عبور جریان برق از بدن ، خون با داشتن املاح و مواد معدنی و آلی مختلف، مانند نوعی الکترولیت عمل کرده و یونیزه شده که این عمل باعث بی نظمی در ضربان قلب و در نتیجه اختلال در سیستم تنفسی بدن می شود . چنانچه شدت جریان برق زیاد بوده و مقاومت بدن هم کم باشد ، باعث مرگ می شود .

نتیجه گیری

با توجه به آمار نسبتاً بالای حوادث برق گرفتگی نسبت به حوادث دیگر در ایران ، لذا همواره می‌بایست بر رعایت اصول ایمنی برق مرور شده در این مقاله، نظارت گردیده و اجرای دقیق موارد ایمنی را از افراد خواسته و رعایت ایمنی را به عنوان فرهنگی در بین آنها قلمداد نموده و آموزش روشهای نوین کار با برق با رعایت ایمنی کامل را در روش کار قرار داد.

پیشنهادات مربوط به ایمنی برق

دقت و توجه در کار با وسایل برقی بسیار اهمیت دارد ، پرسنل برق باید به وسایل حفاظتی کامل در هنگام عملیاتی برقی مجهز شوند . از جمله دستکش عایق برق ، کلاه عایق ، فرش عایق برق ، در صورت لزوم از خیس نبودن دست ها اطمینان حاصل گردد .

  • آموزش چگونگی استفاده از وسایل و ادات برقی و کاربرد ایمن آن ها و پیشگیری و نظارت مستمر .
  • استفاده از کلیدها و پریزهای ضد جرقه در انبار رنگ و انیار سوخت .
  • هنگام تعمیرات استفاده از زیر پایی عایق الزامی می باشد .
  • در زمان تعمیرات باید برق از منبع اصلی قطع گردد و اطمینان لازمه نیز حاصل شود .
  • آموزش کمک های اولیه و نجات مصدوم به کارگران در رابطه با برق گرفتگی .
  • کلیه علایم مربوط به ایمنی برق در سطح کارگاه ها نصب گردد .
  • برای اتصال زمین وسایل برقی پرتابل ( قابل حمل ) بهتر است از پریزهای ارت دار استفاده شود.
  • بازدیدهای دوره ای از سیستم اتصال به زمین و تعمیرات آن .

در اختیار قرار دادن وسایل حفاظت فردی مناسب

  • دستکش های عایق یا جنس های مشابه که عایق الکتریسیته هستند و مقاومت الکتریکی آن ها مناسب ولتاژ مورد نظر باشد و باید مورد آزمون قرار گیرند ، کلاه ایمنی از جنس PVC با بند زیر چانه .

مجله اینترنتی دلگرم

مرجان امینی

منتشر شده در سایت تفریحی بیا تو تفریح

ایمنی و مراقبت در برابر برق گرفتگی
Rate this post
Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.


مدیر سایت بیا تو تفریح


دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 − یازده =