468 60 x ADS
آخرین اخبار

خانه » اخبار ایران و جهان » پشت پرده جرایم نوجوانان

پشت پرده جرایم نوجوانان

پشت پرده جرایم نوجوانان

مریم یکی از این دختران است. او قبلا به اتهام مشارکت در کیف قاپی، یک سال را در کانون اصلاح و تربیت سپری کرده اما تحمل این مجازات و دور بودن از خانواده اش، بر روند زندگی اش تاثیری نداشته است.

او فقط چند روز پس از پایان محکومیتش، جرایم خود را از سر گرفت. مدتی بعد او علاوه بر دزدی و کیف قاپی با همدستی دختران و پسران نوجوان فراری از خانه، یک باند سرقت تشکیل داد. این دختر نوجوان از این که اعضای باند وی را رئیس خطاب می کردند، احساس غرور می کرد. این نوجوانان (اعضای این باند) در پی شکایت های مردمی تحت تعقیب پلیس قرار گرفتند و مدتی بعد یکی پس از دیگری دستگیر شدند.

مریم مدام با دستبندش بازی می کند تا نگاهش را از شاکیانش بدزدد.به صندلی تکیه زده و هر از گاهی، نیم نگاهی به پنجره رو به خیابان می اندازد. او می گوید: ای کاش من هم مادر و پدری داشتم که برایم دلسوزی کند. شاید اگر این طور بود، به آخر خط نمی رسیدم.

وقتی سه ساله بودم، مادرم سرطان گرفت و مرد. یک سال بعد پدرم با زنی که دو فرزند داشت، ازدواج کرد. او از همان ابتدا از من خوشش نمی آمد و همیشه با دروغ هایش مرا پیش پدرم بد می کرد و باعث می شد کتک بخورم. پس از مدتی، نامادری ام، پدرم را نیز در دام اعتیاد گرفتار کرد. وضع زندگی ام با ورود به مرحله نوجوانی بدتر شد و پدرم به دلیل خرید و فروش مواد مخدر دستگیر و به حبس طولانی مدت محکوم شد.»

مریم اشک هایش را پاک می کند و ادامه می دهد: در پی اذیت های نامادری بالاخره از خانه فرار کردم و آواره خیابان ها شدم و چون جا و مکانی نداشتم، با پسری کیف قاپ دوست و برای ادامه زندگی ام مجبور به همدستی با او شدم.

ما مدتی با هم کیف قاپی می کردیم تا این که هر دو دستگیر شدیم. او به زندان رفت و مرا به کانون فرستادند. محکومیتم که تمام شد، دوباره بی سرپناه شدم و دزدی و کیف قاپی را از سر گرفتم. البته این بار با تشکیل باندی از دختران و پسران فراری، به دزدی های خشن روی آوردیم و با سد کردن راه مردم و تهدید با چاقو، اموال قیمتی شان را سرقت می کردیم.

چندی قبل تعدادی پسر نوجوان با مراجعه به شعبه 14 بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه 2 تهران، از پسران نوجوانی که با زور و تهدید گوشی تلفن همراه، پول و کارت اعتباری بانکی شان را دزدیده بودند، شکایت کردند؛ با طرح این شکایت، پلیس موفق به دستگیری سرکرده هجده ساله و سه عضو این باند شد. امید هفده ساله یکی از مالباختگانی است که در دام این گروه خشن گرفتار و اموالش توسط آنها سرقت شده است.

شب حادثه نوجوانی همسن و سال خودش، راهش را سد کرده و پولش را که با آن می خواست داروهای مادرش را بخرد، دزیده است. امید بعد از دستگیری متهمان، با دیدن دزد اموالش همچنان از او وحشت داشت؛ هر چند متهم دست و پایش بسته بود، اما یادآوری آن روز که این متهم چاقو به دست از میان شمشادها بیرون آمد و به او حمله کرد، هنوز لرزه بر اندامش می انداخت.

متهم به نام «ناصر» با دیدن او و دیگر شاکیان مدام می گفت اشتباه کرده و می خواست تا او را ببخشند، اما این تلاش بی فایده بود و هیچ یک از شاکیانش حاضر به گذشت نبودند.

ناصر که به «تیزرو» معروف است، درباره زندگی اش می گوید: وقتی چهارده ساله بودم، یک گوشی مسروقه از دوستم خریدم و پس از مدتی به اتهام خرید اموال دزدی دستگیر شدم. چند روزی کانون بودم تا این که خانواده ام خسارت شاکی را پرداخت کردند و  آزاد شدم.

فروردین امسال هم با وسوسه یکی از دوستانم، همراه او در 13 مورد سرقت شرکت کردم و چند گوشی تلفن همراه مسروقه نصیبم شد، اما هر دو دستگیر شدیم. این بار هم خانواده ام وثیقه گذاشتند و تا روز دادگاه آزاد شدم.

ناصر مکثی می کند و سپس ادامه می دهد:وقتی از کانون آزاد شدم، درگیری هایم با پدرم شروع شد و از خانه فرار کردم. با پول های دزدی که پس انداز کرده بودم، خانه ای را در جنوب غرب تهران اجاره کردم و دزدی از نوجوانان را از سر گرفتم اما بعد از یک ماه برای این که لو نروم، با دو نوجوان و یک مرد جوان که از دوستان قدیمی ام بودند، باندی را تشکیل دادم.

نوجوانان را جلوی مراکز خرید و پارک ها، شناسایی و با تهدید چاقو، گوشی، لپ تاپ و تبلت آنها را سرقت می کردیم. بعضی وقت ها نیز به بهانه پرسیدن ساعت به آنها نزدیک می شدیم و چاقویی زیر گلویشان می گذاشتیم و اموالشان را به زور می گرفتیم. من 30 ثانیه ای سرقت می کردم و به همین دلیل است که میان همدستانم به تیزرو معروف شده بودم. شرایط خانوادگی یکی از مهم ترین دلایلی است که به عقیده کارشناسان در گرایش نوجوانان به جرم نقش دارد. با این حال مهم ترین اقدام بعد از علت یابی، تلاش برای از بین بردن ریشه ها و مقابله با این آسیب اجتماعی است.

 معصومه ملکی

برداشت اول

علل گرایش نوجوانان  به بزهکاری

عسل حاتم لو ـ روان​شناس

علت بزهکاری نوجوانان به عوامل متعددی بستگی دارد. خانواده، جامعه، اقتصاد، گروه همسالان و مدرسه از جمله عواملی است که باعث بزهکاری نوجوان می شود و در هربخشی نوجوان ضعف داشته باشد، ممکن است به سمت بزهکاری برود. یکی از مهم ترین دلایل بزهکاری نوجوانان، خانواده است اگر نوجوان از سوی پدر و مادر خود آرامش و تائیدی را که برای وی مهم است، نگیرد و از سوی آنها مورد بی توجهی قرار گیرد، به دنبال پر کردن این خلأ به سمت گروه همسالان خود می رود و مسلما همسالان کم تجربه اش نمی توانند او را بدرستی هدایت کنند و نوجوان برای این که میان آنها خودی نشان دهد، به سمت کارهای خلاف کشیده می شود. نکته دوم مساله اقتصادی است. وقتی خانواده ای فقیر باشد و نتواند نیازهای نوجوان را برطرف کند، در نوجوان نوعی عقده به وجود می آید که برای برطرف کردن خواسته هایش، به سمت کارهای خلاف می رود.

بررسی ها نشان داده است بیشترین جرایمی که نوجوانان مرتکب می​شوند، سرقت و مواد مخدر است که هر دو به دلیل فقر به وجود می آید. ضمن این که پدر و مادری که فقیر باشند، نمی توانند به نوجوانشان آن طور که باید رسیدگی کنند.

این والدین یک شبکه ارتباطی درست برای برقراری رابطه با فرزندشان ندارند و از روش های علمی مورد تائید برای تربیت فرزندانشان استفاده نمی کنند. وضع زمانی بدتر می شود که نوجوان از وجود یکی از والدین بویژه مادر محروم باشد. این موضوع رشد شخصیتی نوجوان را در کودکی بشدت تحت تاثیر قرار داده و وی را هرچه بیشتر به سمت گروه های همسال سوق می دهد. روان​شناسان معتقدند این موضوع باعث بروز رفتارهای ضداجتماعی میان نوجوانان می شود.

البته نقش مدرسه نیز در این زمینه مهم است. مدرسه محلی است که با آموزش های کارآمد، کودک را برای بزرگ شدن آماده می کند تا به صورت هدایت شده وارد دنیای بزرگ ترها شود.

نقش مهم مدارس و به روز بودن آنها زمانی مشخص می شود که از پیشرفت وسایل ارتباط جمعی غافل نباشیم. تلویزیون، اینترنت، بازی​های رایانه ای و آنچه نوجوان از آنها یاد می گیرد، بسیار مهم است. البته استفاده صحیح از این وسایل می تواند در رشد شخصیت نوجوان بسیار مفید بوده و تاثیر مثبت بسیار زیادی هم دارد اما باید مراقب تاثیرات سوء آن نیز بود. مدیران و مسئولان مدارس نیز می توانند با شناسایی بچه هایی که دارای مشکلاتی هستند و بررسی وضع روانی آنها و کنترل این بچه ها، از رفتن آنها به سمت جرم پیشگیری کنند. با این حال باید روی فیلم هایی که برای نوجوانان پخش می شود، نظارت وجود داشته باشد.

برداشت دوم

قانون و مجرمان نوجوان

ابراهیم سماواتی ـ حقوقدان

قانونگذار درباره سن افرادی که مرتکب جرم می شوند، حساسیت ویژه ای نشان داده است به گونه ای که افراد زیر 18 سال از حقوق خاصی بهره مند هستند. به عنوان مثال، پرونده این افراد در محاکم ویژه رسیدگی می شود. در دادسرا و دادگاه های اطفال و نوجوانان، قضاتی مشغول به کار هستند که تجربه برخورد با نوجوانان را دارند، از روحیات آنها آگاه هستند و رفتارشان با نرمش بیشتری همراه است. علاوه بر این در تعیین مجازات هم شرایط متهم را درنظر می گیرند.

همچنین مجرمان زیر 18 سال دور از مجرمان حرفه ای و بزرگسالان در کانون اصلاح و تربیت نگهداری می شوند. با این کار می توان آنها را از آموزش های غلط دور نگه داشت. در کانون اصلاح و تربیت خدمات ویژه ای برای نوجوانان در نظر گرفته شده تا شرایط برای بازگشت آنها به زندگی سالم مهیا شود. علاوه بر این در مواردی که مرتکب عمل مجرمانه به سن مسئولیت کیفری نرسیده باشد، قانونگذار صراحت دارد که نمی توان او را مجازات کرد و فقط باید خسارت وارده به شاکی یا شاکیان از سوی بستگان بویژه پدر وی جبران شود.

برداشت سوم

مراقبت بعد از آزادی

مجید سهیلی ـ مددکار اجتماعی

بسیاری از نوجوانان بزهکار بعد از تحمل مجازات و آزادی از کانون، بار دیگر به سمت ارتکاب جرم می روند و گاه حتی جرایم سنگین تری مرتکب می شوند. دلیل اصلی این اتفاق آن است که با مجازات متهم علل به وجود آورنده جرم از بین نرفته است و نوجوان بعد از آزادی دوباره به همان محیط سابق و شرایط گذشته بازمی گردد و همان رفتارها را نیز تکرار می کند.

یکی از مهم ترین دلایل گرایش نوجوانان به جرم، زندگی در خانواده نابسامان و محیط جرم خیز مانند حاشیه شهرها است. هیچ یک از این دو عامل در زمانی که نوجوان کیفر خود را تحمل کرده، محو نمی شود. در این مواقع است که بحث مددکاری اجتماعی اهمیت پیدا می کند. در واقع کار با نوجوان بزهکار نباید به محاکمه و مجازات او محدود شود، بلکه باید بعد از خروج فرد از زندان یا همان کانون اصلاح و تربیت، باز هم وی را تحت نظارت قرار داده و مراقب شرایط محیطی و زندگی اش بود؛ اما متاسفانه چنین سیستمی در جامعه ما وجود ندارد.

برای رسیدن به این هدف دو اقدام باید صورت گیرد؛ نخست آن که قوانین لازم برای مراقبت های بعد از خروج تصویب و دیگر آن که امکانات مورد نیاز برای ایجاد سازمان های کارآمد در این زمینه فراهم شود. گاه ممکن است شرایط به گونه ای باشد که چاره ای جز خارج کردن نوجوان از محیط خانوادگی اش وجود نداشته باشد.

در اینجاست که ضرورت وجود قانون برای اقدامات اولیه و همچنین لزوم فراهم بودن امکانات برای نگهداری از نوجوان بشدت احساس می شود.

برداشت چهارم

مجازات های جایگزین

فرهاد عمادی ـ حقوقدان

یکی از اقداماتی که برخی محاکم درخصوص جرایم نوجوانان انجام می دهند، مجازات های جایگزین است. در گذشته قانونی در این زمینه وجود نداشت و اگر مجازاتی جایگزین اعمال می شد، سلیقه ای بود اما در قانون مجازات اسلامی جدید این نوع مجازات ها ذکر و موارد تجویز آن نیز احصا شده است. یکی از موارد همان سن متهم است. هدف از اعمال چنین مجازات هایی این است که فرد نوجوان به جای حبس شدن در محیطی که دیگر مجرمان نیز در آن قرار دارند، کاری مثبت انجام بدهد،روابط اجتماعی اش تقویت شود، اخلاقیات مثبت او بروز پیدا کند و در مجموع آموزش ببیند تا در آینده از ارتکاب جرم دوری کند. این که چنین مجازات هایی تا چه حد کارکرد تصورشده را دارد، مشخص نیست و متاسفانه تاکنون تحقیقی در این زمینه انجام نشده است؛ بنابراین ضرورت دارد در این ارتباط بررسی و نواقص برطرف شود اما در هر صورت باید توجه داشت نوع مجازات باید با نوع جرم متناسب باشد یعنی نمی توان در صورت وقوع جرمی خشن، صرفا به دلیل کم سن بودن متهم او را از مجازات های اصلی معاف و مجازات های جایگزین را در حق وی اعمال کرد. علاوه بر این باید توجه داشت مجازات جایگزین به معنی نادیده گرفته شدن حق شاکی خصوصی نیست، بلکه در هر شرایطی شاکی خصوصی می تواند حقوق قانونی خود را مطالبه و دریافت کند.

آژیر

راه هایی برای پیشگیری از جرایم

کارشناسان برای پیشگیری از ارتکاب جرم توسط نوجوانان، اقدامات مختلفی را ضروری می دانند. پرورش حس اعتماد به نفس یکی از کارهای لازم است. برقراری دوستی و تفاهم بین والدین، همبازی شدن با کودک و نوجوان،دوری از رقابت در جلب محبت فرزندان، به وجود نیاوردن ناسازگاری در محیط خانواده، نبود پرخاشگری والدین نسبت به فرزندان، حفظ شخصیت فرزندان و مشورت با آنها و ابراز مهر و محبت به کودکان و نوجوانان از دیگر توصیه های کارشناسان در این زمینه است./ ضمیمه تپش

Author: Bia2Tafrih

نظرات کاربران

تعداد نظرات ۰

ارسال نظر

مطالب شابه مطلب فوق